เชื้อไวรัสอีโบลาคืออะไร? ทำไมหลายประเทศเริ่มเฝ้าระวัง

ทำความรู้จัก “อีโบลา” โรคติดเชื้อรุนแรงที่ทั่วโลกยังเฝ้าระวัง

ในช่วงที่ผ่านมา หลายประเทศกลับมาเพิ่มมาตรการเฝ้าระวัง “โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา” หลังมีรายงานการระบาดในบางพื้นที่ของทวีปแอฟริกา รวมถึงการติดตามผู้สัมผัสใกล้ชิดอย่างเข้มงวด เนื่องจากโรคนี้เป็นหนึ่งในโรคติดเชื้อที่มีความรุนแรงสูง และสามารถทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอันตรายถึงชีวิตได้ แม้ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่พบการระบาดภายในประเทศ แต่โรคอีโบลายังคงเป็นโรคที่ทั่วโลกจับตาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในยุคที่การเดินทางระหว่างประเทศสามารถเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็ว

อีโบลา คืออะไร?
อีโบลา (Ebola Virus Disease หรือ EVD) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสรุนแรงที่เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่ม Filoviridae ซึ่งมีหลายสายพันธุ์ โดยสายพันธุ์ที่มักทำให้เกิดอาการรุนแรงในมนุษย์ คือ Zaire ebola virus เชื่อกันว่าแหล่งรังโรคตามธรรมชาติของเชื้อชนิดนี้ คือ “ค้างคาวกินผลไม้” และเชื้อสามารถแพร่ไปยังสัตว์ป่าบางชนิด ก่อนติดต่อมาสู่มนุษย์ได้

อีโบลาติดต่อได้อย่างไร?

โรคอีโบลาไม่ได้แพร่กระจายผ่านอากาศเหมือนไข้หวัดหรือโควิด-19 แต่จะติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงกับสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ เช่น

• เลือด
• น้ำลาย
• เหงื่อ
• อาเจียน
• ปัสสาวะ
• อุจจาระ

รวมถึงการสัมผัสเสื้อผ้า เครื่องใช้ หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อ

นอกจากนี้ การสัมผัสร่างผู้เสียชีวิตจากโรคอีโบลาโดยตรง ก็ถือเป็นอีกหนึ่งช่องทางสำคัญที่ทำให้เกิดการแพร่ระบาดในชุมชน

อาการของโรคอีโบลา
หลังได้รับเชื้อ ผู้ป่วยอาจใช้เวลาฟักตัวประมาณ 2–21 วัน โดยช่วงแรกมักมีอาการคล้ายไข้ทั่วไป ทำให้หลายคนอาจไม่ทันสังเกต

อาการระยะแรก ได้แก่

• ไข้สูงเฉียบพลัน
• อ่อนเพลียมาก
• ปวดศีรษะ
• ปวดกล้ามเนื้อ
• เจ็บคอ

เมื่ออาการรุนแรงขึ้น อาจพบ

• คลื่นไส้ อาเจียน
• ท้องเสีย
• ผื่นตามร่างกาย
• การทำงานของตับและไตผิดปกติ

ในบางรายอาจเกิดภาวะเลือดออกผิดปกติ ทั้งภายในและภายนอกร่างกาย ซึ่งเป็นภาวะอันตรายที่อาจนำไปสู่อวัยวะล้มเหลวได้

โรคอีโบลารักษาได้หรือไม่?
ปัจจุบันยังไม่มียาต้านไวรัสที่สามารถรักษาอีโบลาให้หายขาดได้โดยตรง การรักษาส่วนใหญ่จึงเป็นการดูแลตามอาการ เช่น

• การให้สารน้ำและเกลือแร่
• การให้ออกซิเจน
• การควบคุมความดันโลหิต
• การดูแลภาวะแทรกซ้อนต่างๆ

อย่างไรก็ตาม หากผู้ป่วยได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วและใกล้ชิด ก็จะช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิตได้มากขึ้น ปัจจุบันมีการพัฒนาวัคซีนป้องกันอีโบลาบางชนิด เพื่อนำมาใช้ควบคุมการระบาดในพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะในกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์และผู้ที่สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย