ริดสีดวงทวาร ระยะไหนควรผ่าตัด

ริดสีดวงทวารเป็นโรคที่พบได้บ่อยในประชากรทุกช่วงวัย โดยเฉพาะในผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การเบ่งถ่ายอุจจาระแรงหรือถ่ายเป็นเวลานาน ภาวะท้องผูกเรื้อรัง การรับประทานอาหารที่มีกากใยน้อย รวมถึงหญิงตั้งครรภ์และผู้ที่ต้องยกของหนักเป็นประจำ แม้หลายคนจะมองว่าเป็นโรคเล็กน้อยและสามารถหายได้เอง แต่ในความเป็นจริง หากไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง ริดสีดวงทวารอาจลุกลามจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้นได้

ริดสีดวงทวาร ระยะไหนควรผ่าตัด

ริดสีดวงทวารเป็นโรคที่เกิดจากการโป่งพองของหลอดเลือดบริเวณทวารหนักและทวารหนักส่วนปลาย พบได้บ่อยในคนทุกช่วงวัย โดยเฉพาะผู้ที่มีพฤติกรรมเบ่งถ่ายแรง ถ่ายอุจจาระแข็งหรือท้องผูกเรื้อรัง นั่งถ่ายนาน ผู้ที่ตั้งครรภ์ หรือผู้ที่ต้องยกของหนักเป็นประจำ แม้โรคนี้จะไม่ใช่โรคร้ายแรงในระยะเริ่มต้น แต่หากปล่อยไว้อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนและจำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดในที่สุด การเข้าใจระยะของริดสีดวงทวาร จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถสังเกตอาการของตนเอง และตัดสินใจเข้ารับการรักษาได้อย่างเหมาะสม

ระยะที่ 1

ริดสีดวงอยู่ภายในทวารหนัก ยังไม่ยื่นออกมาภายนอก อาการที่พบบ่อยคือมีเลือดสดติดอุจจาระหรือกระดาษชำระขณะเบ่งถ่าย แต่มักไม่รู้สึกเจ็บหรือปวดมาก ระยะนี้สามารถรักษาได้ด้วยการใช้ยา เช่น ยาทา ยาเหน็บ หรือยารับประทาน ร่วมกับการปรับพฤติกรรมการขับถ่าย ได้แก่ การรับประทานอาหารที่มีกากใยสูง ดื่มน้ำให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงการเบ่งถ่ายแรง และไม่ควรนั่งถ่ายเป็นเวลานาน

ระยะที่ 2

ริดสีดวงเริ่มยื่นออกมาภายนอกขณะเบ่งถ่าย แต่สามารถหดกลับเข้าไปได้เองหลังถ่ายเสร็จ ผู้ป่วยอาจเริ่มรู้สึกไม่สบาย มีเลือดออก หรือระคายเคืองบริเวณทวารหนัก การรักษาในระยะนี้ยังคงเน้นการใช้ยาและการปรับพฤติกรรม หากดูแลอย่างเหมาะสม อาการสามารถควบคุมได้และไม่ลุกลาม

ระยะที่ 3

ริดสีดวงยื่นออกมาภายนอกและไม่สามารถหดกลับเข้าไปได้เอง จำเป็นต้องใช้นิ้วช่วยดันกลับ ผู้ป่วยมักมีอาการเจ็บ ปวด หรือรู้สึกอึดอัดบริเวณทวารหนักมากขึ้น ระยะนี้ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์ เพื่อประเมินความรุนแรงของโรค แพทย์อาจพิจารณาวิธีรักษาเฉพาะทางเพิ่มเติม เช่น การรัดยาง การฉีดยา หรือหัตถการอื่นๆ ตามความเหมาะสม

ระยะที่ 4

ริดสีดวงมีขนาดใหญ่ ยื่นออกมาภายนอกตลอดเวลา ไม่สามารถดันกลับเข้าไปได้ มักมีอาการปวด บวม อักเสบ เลือดออกมาก หรือเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ลิ่มเลือดอุดตันหรือการติดเชื้อ ระยะนี้ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก การรักษาด้วยยาเพียงอย่างเดียวมักไม่เพียงพอ แพทย์จึงอาจพิจารณาการผ่าตัดเป็นแนวทางการรักษาที่เหมาะสม เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุดและลดโอกาสการเกิดซ้ำ

เมื่อใดควรพบแพทย์

หากมีอาการเลือดออกทางทวารหนัก เจ็บ ปวด บวม หรือมีก้อนยื่นออกมาเป็นประจำ ไม่ควรซื้อยามาใช้เองเป็นเวลานาน ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อวินิจฉัยอย่างถูกต้อง เพราะอาการบางอย่างอาจคล้ายกับโรคอื่นที่รุนแรงกว่า เช่น มะเร็งลำไส้ใหญ่หรือทวารหนัก

ริดสีดวงทวารสามารถรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและเหมาะสม การปรับพฤติกรรมและพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความรุนแรงของโรค ลดความจำเป็นในการผ่าตัด และช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติ